Publicatie Breder kijken, breder oogsten

Onderzoek van Lost Lemon toont nieuwe kansen om laaggeletterden in het Haagse stadsdeel Laak te bereiken en hun een perspectief te geven op verbetering van hun basisvaardigheden.

De behoefte van de doelgroep als uitgangspunt
In stadsdeel Laak is 50% van de inwoners laaggeletterd. Tegelijkertijd is er in Laak ook veel taalaanbod. Toch komt maar een relatief klein deel van de laaggeletterden bij dit aanbod terecht. De gemeente Den Haag wil daarom ook de inwoners die nog niet in beeld zijn een perspectief bieden op verbetering van hun basisvaardigheden. De gemeente besloot het anders aan te pakken: eerst meer zicht krijgen op de doelgroep, om op basis daarvan te bepalen welke kansen er zijn om hen te bereiken en welk aanbod bij hen past. De afgelopen maanden mocht Lost Lemon met deze mooie opdracht aan de slag!

Duik in de leefwereld
We gingen bij verschillende locaties en activiteiten in Laak op zoek naar de nog onbereikte laaggeletterde inwoners. Ook vroegen we belangrijke sleutelfiguren uit de wijk om ons met hun achterban in contact te brengen. Vervolgens spraken we de inwoners zelf en leerden we hun leefwereld steeds beter kennen. Dat zorgde voor een beter inzicht in hun behoeften.
We brachten belangrijke verschillen binnen de doelgroepen NT1 (laaggeletterden die Nederlands als eerste taal hebben) en NT2 (degenen voor wie Nederlands de tweede taal is) in beeld en maakten de kansen om hen op weg te helpen inzichtelijk met behulp van persona's.

Persona’s maken behoeften en kansen inzichtelijk
Voor de NT1 doelgroep maakten we een "Laakspecifieke" verdieping van de bestaande 5 NT1-persona’s. Deze groep verschilt in de mate waarin zij hun laaggeletterdheid erkennen en bij wie ze de verantwoordelijkheid van het probleem en de oplossing neerleggen. We verrijkten de bestaande persona’s met verhalen en citaten uit Laak en vulden ze aan met kansen die we in Laak vonden om hen op weg te helpen.

Over de NT2-doelgroep wordt vaak gedacht dat zij al goed in beeld zijn (bijvoorbeeld vanuit een inburgeringstraject) terwijl dat maar voor een deel van deze grote groep geldt. Wij ontwikkelden daarom 5 nieuwe persona’s die recht doen aan de enorme diversiteit binnen deze groep. Bij hen vonden we verschillen in hun houding tegenover leren en de functie van het gebruik van de Nederlandse taal.

Door deze verschillen in houding heeft elk van hen ook een andere soort benadering nodig. Voor iedere persona maakten we een eigen boekje dat beschrijft welke benadering bij hen past, op welke plekken je hen zoal kan vinden, met welke boodschappen je hen bereikt, waardoor ze gemotiveerd raken of juist afhaken en naar wat voor aanbod zij op zoek zijn.
De persona's zijn gebaseerd op gesprekken in Laak, maar de inzichten hieruit zijn breder toepasbaar.

Breder kijken om breder te oogsten
Een bredere blik levert nieuwe kansen op voor laaggeletterden. Breder kijken naar de doelgroep zelf, de route naar aanbod én de keten rondom basisvaardigheden.

  1. Sluit aan bij verschillende behoeften binnen de doelgroep
    De persona's laten zien dat inwoners eerder met basisvaardigheden aan de slag gaan wanneer dit aansluit op hun situatie, bij wat zij willen bereiken en de manier waarop zij willen leren. Vaak lopen zij niet tegen ‘taal’ aan, maar tegen praktische zaken. Voor hen is het verbeteren van basisvaardigheden geen doel op zich, maar een middel om meer zelfstandig te zijn of om dingen in hun dagelijks leven (makkelijker) te kunnen.
  2. Investeer in toeleiding; bereik is meer dan herkennen en doorverwijzen
    Er is vaak meer nodig dan alleen herkennen en doorverwijzen; een toeleidende aanpak die inwoners echt aanspreekt en activeert is onmisbaar voor inwoners die zich bijvoorbeeld niet bewust zijn van hun beperkte basisvaardigheden of zich proberen te redden in hun moedertaal. We vonden in Laak veel betrokken (in)formele organisaties die deze inwoners kennen en deze belangrijke schakel tussen herkennen en doorverwijzen kunnen vormen.
  3. Benut alle betrokkenheid in de wijk
    Voor de groep waarbij formeel aanbod (nog) niet aansluit is het belangrijk dat ook zij toch laagdrempelig in aanraking komen met taal. Organisaties en stichtingen die inwoners deze mogelijkheden bieden, zijn een waardevolle aanvulling op de ketenaanpak rondom taal. Want basisvaardigheden verwerf je door te oefenen, integreer je door ze toe te passen en behoud je door ze te blijven gebruiken!

Meer weten?
Herken je de uitdagingen rond het bereiken en motiveren van laaggeletterde inwoners of ben je benieuwd naar de persona’s en hoe je ze kan toepassen in jouw werkgebied? Neem via lab@lostlemon.nl of 085 489 8888 contact op met Jenny Wildenbos of Ingrid Hendriksen om te bespreken wat we voor jouw gemeente of organisatie kunnen betekenen!

U bent hier