Onderzoek: Moeilijk bereikbare NT1-ers

In Nederland leven 2,5 miljoen laaggeletterden (Algemene Rekenkamer, 2016). Zij hebben moeite met taal en/of rekenen. Vaak hebben zij ook moeite met digitale vaardigheden. Door hun beperkte basisvaardigheden verliezen zij vaker hun baan, komen zij vaker in de schulden terecht en leven zij vaker in armoede.


Lost Lemon en Muzus onderzoeken in opdracht van Stichting Lezen & Schrijven wat werkt om de moeilijk bereikbare NT1’ers te herkennen, bereiken en activeren.
Wat zijn werkwijzen die helpen om in de praktijk te herkennen dat je met een laaggeletterde te maken hebt? Hoe kijk je vervolgens samen met de laaggeletterde wat hij/zij nodig heeft om zijn/haar vaardigheden te ontwikkelen? Het doel is dat iedereen mee kan doen in de maatschappij. We richten ons vooral op de NT1-doelgroep binnen de thema's werk, schulden en armoede.
 

Waarom is investeren nodig?
Moeite hebben met taal, rekenen en/of digitale vaardigheden is niet alleen lastig voor iemand zelf, het gaat ook ten koste van de kwaliteit, productiviteit en veiligheid op de werkvloer. Het verbeteren van vaardigheden kan leiden tot beterecommunicatie, hogere klanttevredenheid en meer betrokken medewerker. Of het zorgt er voor dat hulpverlening minder effect heeft en dat je elkaar niet goed begrijpt. Dit kan leiden tot fouten. Het verbeteren van vaardigheden kan ervoor zorgen dat klanten meer zelfredzaam worden en blijvend uit de schulden en armoede raken.
 

Laaggeletterdheid en werk
Meer dan de helft van de laaggeletterden heeft een betaalde baan (Buisman et al., 2013). Werkende laaggeletterden zijn vaak moeilijker om te vinden, want zij redden zich redelijk goed in het dagelijks leven. Zij laten anderen formulieren invullen of krijgen hulp bij het aanvragen van vakantiedagen. Ze komen in de problemen zodra ze bijvoorbeeld hun baan verliezen en sollicitatiebrieven moeten schrijven. Of als hun werk meer digitale handelingen vraagt en ze die systemen niet begrijpen.
 

Laaggeletterdheid en schulden en armoede
Mensen die moeite hebben met lezen of rekenen zijn oververtegenwoordigd onder degenen die zich aanmelden bij schuldhulpverlening (Madern, Jungmann, & Van Geuns, 2016). Laaggeletterden hebben vaker schulden, omdat ze de ingewikkelde brieven van instanties niet begrijpen. Schulden zijn van zichzelf al een taboe. Laaggeletterdheid is dat zo mogelijk nog meer. Daarnaast leven laaggeletterden vaker in armoede. Maatregelen om mensen uit de schulden te krijgen, zijn vaak ingewikkeld en schrikken laaggeletterden af. Zo bereik je als overheid juist de doelgroep in schulden en/of armoede niet.
 

Wat leveren we op?
We ontwikkelen praatplaten om het gesprek met medewerkers van organisaties op gang te brengen. Om zo bewustwording te creëren over laaggeletterdheid bij hun werknemers en klanten. Om de handelingsverlegenheid weg te halen, stellen we per thema bovendien een gesprekskompas samen. Die helpt stap voor stap; van het herkennen van laaggeletterden tot het bespreken ervan. Ter verificatie leggen we deze tools voor aan werkgevers, professionals in het sociaal domein en laaggeletterden zelf. Eind oktober worden de tools en het eindrapportage opgeleverd.

U bent hier