Co-creatie en het belang van informatie: minder regels, meer kwaliteit

In een theaterzaal in Amsterdam wachtten afgelopen donderdag 21 november ruim 500 belangstellenden op nieuwe inzichten, praktische tips en ideeën over slimme verbindingen binnen het sociale domein. Kennis en ervaringen delen over de huidige uitdagingen van sociale diensten. Dat was het doel van het Divosa Najaarscongres 2013.

De dag begon met een bevlogen presentatie van Andrée van Es, wethouder Amsterdam. In Amsterdam doen ze de ‘nieuwe’ benaming voor de sociale dienst eer aan. ‘’We hebben een streng beleid bij het bemiddelen van mensen naar werk en het weren van mensen uit de uitkering’’. De gemeente Amsterdam voert het beleid uit door de kwaliteiten van de professionals te benutten. Niet door strengere regelgeving voor bijstandsgerechtigden toe te passen. De strengere regelgeving is volgens de wethouder gebaseerd op meer wantrouwen ten opzichte van de hele groep. ‘’Onze professionals maken iedere dag de afwezig tussen rechtvaardigheid en rechtmatigheid, tussen regelgeving en moraliteit’’.

Deze beleidsvrijheid staat haaks op de geplande regelgeving van staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) om mensen in de bijstand verplicht vrijwilligerswerk te laten doen als tegenprestatie voor een uitkering. Amsterdam meent dat vrijwilligerswerk alleen zinvol is als het helpt om aan werk te komen.

Albert Jan Kruiter, oprichter van het Instituut voor Publieke waarden en Sociaal Hospitaal, stelde zich cynisch op tegenover meer regelgeving. ‘’Stel je voor dat je mensen zelf laat nadenken, waardoor beleidsvrijheid ontstaat, dan krijg je pas écht decentralisatie’’.

Kort gezegd komt het er op neer professionals in de praktijk meer speelruimte te geven. Maar wat is de consequentie van het feit dat mensen hun kennis en ervaring mogen gebruiken om voor uiteenlopende problematiek verschillend te kunnen handelen? Dit kan voor managers en leidinggevenden die verantwoording moeten afleggen leiden tot nieuwe uitdagingen. Want hoe weet iedereen van elkaar wel instrument wordt ingezet? En hoe houdt men zicht op lopende en afgeronde dienstverlening? En hoe worden er duidelijke afspraken gemaakt met de burger over wat hij zelf gaat ondernemen om zijn situatie te verbeteren? Niet alleen kan je een beroep doen op de professionaliteit van de medewerkers, je moet ook faciliteren dat je informatie kunt vastleggen en delen.

Over de onmisbare rol van informatie en ICT in deze transitie is iedereen het eens. Hierover gaat ook het rapport Verkenning Informatievoorziening Sociaal Domein (VISD). Onderdeel daarvan is het programma van eisen voor ICT. Daarin wordt als belangrijke voorwaarden genoemd: ICT moet ondersteuning bieden in de methode van co-creatie tussen de professional, de burger en integratie met andere systemen. Andere eisen die gesteld worden zijn het kunnen maken van domein overstijgende afspraken, gegevensuitwisseling om te komen tot een integrale oplossing, bescherming van de privacy en administratieve lastenverlichting.

Dit zijn belangrijke eisen waaraan voldaan moet worden wil het idee van mevrouw Van Es en De heer Kruiter in de praktijk een succes worden. Het is dan fijn om te weten dat de presentatie van beide personen niet alleen een spraakmakend begin was van het congres, maar indirect ook de aftrap voor de presentatie die middag over MensCentraal. Daar konden we vertellen hoe we begrippen als zelfredzaamheid, integrale samenwerking, 1gezin1plan en administratieve lastenverlichting met MensCentraal in de praktijk brengen.

De gemeente Almelo heeft aan de hand van hun implementatietraject voor MensCentraal, de Toolkit e-formulieren en de Burgermodule laten zien hoe zij vorm geven aan de nieuwe uitdagingen voor gemeenten. In Almelo kan de burger zonder tussenkomst van professionals zijn jaaropgave of uitkeringsspecificatie opvragen door middel van een e-formulier en een koppeling met GWS. Ook kan de gemeente acties uitzetten voor de burger in de Burgermodule, waar de burger bijvoorbeeld wordt gevraagd zijn inkomstenbriefje, mutatieformulier of vakantiemelding te uploaden. In dit proces vormt MensCentraal de verbinding tussen diverse systemen, waardoor de gemeente de regie houdt over dienstverlening.

Blog door Bas van Tol, Lost Lemon

U bent hier