Blockchain in de zorg is mensenwerk

Blockchain is ‘booming’. Is het ook geschikt voor informatie-uitwisseling  in de zorg? “Jazeker,  maar alleen onder strenge voorwaarden.” Dat zegt LL-adviseur Eva Piller. Zij werkt samen met Idius Felix (adviseur bij M&I/Partners) voor Zorginstituut Nederland aan projecten rond blockchain in de zorg. In het tijdschrift ICT&health - no. 4/2019 is een artikel van hen gepubliceerd over blockchain in de zorg. Reden om Eva zelf te spreken over de ’do’s and don’ts’.

Pilots
Eva Piller: “Verschillende pilots, waaronder een praktijkproef in de kraamzorg, hebben laten zien dat blockchain kan helpen bij de uitwisseling van gegevens. Wat ook duidelijk werd, is het belang van zorgvuldigheid bij de toepassing en gebruik van blockchain . Dan gaat het niet alleen om het waarborgen van de privacy van een patiënt; ook wettelijke taken en verantwoordelijkheden moeten goed worden (in)geregeld en vastgelegd. Bij het opzetten van een blockchain in de zorg moet je rekening houden met zowel juridische als organisatorische, maatschappelijke en technische specificaties.”

Besloten
Volgens Eva is een besloten (‘permissioned’) blockchain op dit moment voor de zorg het meest geschikt. “In een open (‘unpermissioned’) blockchain mag iedereen meedoen en meebeslissen. In een besloten blockchain zijn alle deelnemers bekend. En je kunt gezamenlijk met alle betrokken partijen de blockchain ontwerpen én afspraken maken over wie welke toegang, lees- en schrijfrechten heeft.”

Wie mag wat?
Eva vertelt welke vragen opkomen bij het secuur opzetten van een blockchaintoepassing: “Wie mag welke gegevens lezen of schrijven? Is het in lijn met de vereisten van de AVG? Met welke andere wet- en regelgeving moeten we rekening houden? En dat zijn er maar een paar uit een hele lijst.”

Meerwaarde
Blockchain is volgens Eva niet voor elk vraagstuk de ultieme oplossing. “Als het met een reguliere centrale database of met de inzet van een onafhankelijke derde partij kan worden georganiseerd, is ons (Eva en Idius – red.) advies: doen! Het gaat tenslotte om de meerwaarde die het inzetten van blockchain oplevert, vooral voor burgers en zorgverleners. Dus geen blockchain omdat het moet of omdat het hip is, maar omdat de blockchain een oplossing biedt in de gegevensuitwisseling voor veiligheid, actualiteit, efficiëntie of datakwaliteit.”

Draagvlak
Blijkt dat blockchain de meeste geschikte oplossing is, dan kun je aan de slag met het opzetten van een toepassing. Eva: “Zet van begin af aan vertegenwoordigers van alle ketenpartijen al bij het ontwerp aan tafel, dan krijg je een gemeenschappelijk beeld over wat er in de blockchain kan en moet worden vastgelegd en ontstaat er draagvlak voor de oplossing. Voorkom wél dat alleen ‘technisch nieuwsgierigen’ aan tafel zitten en niet de proceseigenaren. Juist die proceseigenaren zijn van belang als informatiestromen wijzigen. Die proceseigenaren moeten namelijk ook bereid zijn verworven posities en belangen in te ruilen voor transparante ketensamenwerking met een centrale positie voor de burger. Dat vraagt om lef.”

Governance
Met de blockchain verschuift het vertrouwen van één centrale instantie naar een netwerk. Er is niet langer een centrale partij die de data controleert en beheert. Eva: “Daarom zijn afspraken en sturing (governance) over de werking van de blockchain essentieel voor vertrouwen in het netwerk. Dit is van belang om te kunnen blijven voldoen aan wet- en regelgeving, bescherming van publieke waarden en risicobeheersing.”

Vertrouwen
Waarom zien we vandaag de dag nog zo weinig werkende blockchains in de zorg? Eva: “De techniek is het probleem niet; afspraken maken over de gegevensuitwisseling in de zorg met de betrokken partijen lastiger. Er is inspanning en doorzettingsvermogen nodig om afspraken te maken die passen binnen de kaders van de wet- en regelgeving en de bestaande afspraken over gegevensuitwisseling in de zorg. Alle betrokkenen moeten kunnen beschikken over en vertrouwen op actuele informatie. Het belang van de klant staat daarbij voorop, zodat die de beste zorg krijgt die er is. Kortom: blockchain in de zorg is mensenwerk.”

Meer informatie
Meer weten over blockchain in de zorg? Neem dan contact op met Eva Piller, telefoonnummer 085 489 88 88 of stuur een mail naar info@lostlemon.nl

U bent hier