Aandacht voor laaggeletterdheid is voor ons allemaal beter

Door betere en begrijpelijke brieven te schrijven, vaker in gesprekken te checken of mensen je begrijpen, kan je als overheid al veel betekenen voor laaggeletterden. En, ook voor de rest van de inwoners. Brieven, websites, formulieren en procedures zijn niet alleen voor laaggeletterden ingewikkeld om te lezen. In ons onderzoek ‘Laaggeletterden in beeld’, ontdekten we verschillende werkwijzen om meer Nederlandstalige laaggeletterden te herkennen in de dagelijkse waan van de dag. Door deze werkwijzen toe te passen, verbeter je als organisatie je dienstverlening voor al je klanten. Lees hier het hele rapport, dat we uitvoerden in opdracht van het Tel mee met Taal programma. 

Wat zijn drempels om op laaggeletterdheid te letten?

  • Veel organisaties zien taal nog niet als kerntaak.
  • Of geven aan dat er te weinig tijd tijdens het contactmoment is om ook nog eens op taal te letten. Een huisarts heeft bijvoorbeeld maar 10 minuten per patient om de diagnose en behandeling vast te stellen. Medewerkers bij wijkteams gaan bij een dreigende huisuitzetting eerst dat probleem voorkomen. Het niet begrijpen van brieven is dan geen prioriteit. Terwijl het vaak wel een onderliggende oorzaak  is van de huisuitzetting.
  • Daarnaast is het voor geletterden lastig voor te stellen dat Nederlandstaligen moeite hebben met lezen en schrijven.
  • En weet deze doelgroep het heel goed te verbergen.

Wat werkt om Nederlandstalige laaggeletterden te herkennen?
We ontdekten verschillen in de type laaggeletterden, die we doorvertaalden naar persona’s van Nederlandstalige laaggeletterden. Deze persona’s geven organisaties beeld bij de laaggeletterden, hun problemen en behoeften aan taalondersteuning. Er is niet een ideale manier om de laaggeletterden te vinden en van passend aanbod te voorzien; het blijft voor organisaties maatwerk.

 

Om organisaties te helpen bij de maatwerk aanpak onderzochten we welke werkwijzen daarbij helpen. Denk bijvoorbeeld aan een ‘tijd en ruimte matrix’. Die helpt organisaties om te bepalen bij welk klantcontact een medewerker op taalproblemen kan letten en wie dat vervolgens het beste bespreekbaar kan maken. Ook ontdekten we dat het werven via ‘camouflage aanbod’ werkt. Bij Klik-en-Tik trainingen op de bibliotheek (leren hoe internet en computers werken) blijkt een deel van de deelnemers ook minder goed te kunnen lezen en schrijven.

Hoe groot is het probleem?
2,5 Miljoen Nederlanders zijn laaggeletterd. Twee derde daarvan zat in Nederland op de basisschool. Ons onderzoek richtte zich specifiek op de Nederlandstalige laaggeletterden. Zij kunnen niet goed lezen, schrijven, rekenen of met het internet overweg. Bovendien is hun woordenschat erg klein. Zij schamen zich heel erg en geven niet makkelijk aan dat ze minder goed kunnen lezen en schrijven. Nu zijn zij veelal kwetsbare burgers die vaak ook schulden, gezondheidsproblemen of geen werk hebben. Ze zijn afhankelijk van (overheids)organisaties, die hen helpen hun problemen op te lossen.

Meer weten?
Neem dan contact op met Petra Doelen. Stuur een email naar info@lostlemon.nl of bel ons via 085 489 8888. 

U bent hier